با سلام - با سلام، جهان جای بهتری است

راه‌های نوشتن درباره خودم (2)، "چ" جادویی

کلاس پنجم که بودیم معلم‌مان می‌گفت: «درس خواندن آمپول و قرص نداره. باید مثل بچه آدم بنشینید و درس بخوانید.»

با خودم فکر می کردم آخ که اگه می شد یک عدد قرص می خوردم و تمام اطلاعات کتاب جغرافی و ریاضی و علوم و .. حفظ می‌شدم و مثل بلبل می‌گفتم و مثل ماشین چاپ ورق های امتحانی را پر می‌کردم. یعنی از بین آن همه دانشمند و پرفسور مثل ابوعلی سینا و دکتر حسابی و پرفسور بالتازار یک نفر پیدا نشده بود آمپول که نه ولی یک قرص جادویی بسازد که با خوردنش آدم دانشمند شود و لازم نباشد این همه دود چراغ بخورم و شب ها بی خوابی بکشم و بتوانم مثل ماشین چاپ کاغذها را پر کنم؟ آقا معلم می‌گفت: نچ! باید مثل بچه آدم بنشینید و درس بخوانید.

آن سال‌ها گذشت. درس خواندیم یا نخواندیم آن سال‌ها گذشت و در حسرت آن قرص جادویی ماندیم.

بعدها و در طی سال‌ها با آدم‌های زیادی مواجه می‌شدم که نوشتن برای‌شان مشکل بود و آن ها هم دنبال راهی جادویی بودند. مثلا در اینترنت راه نوشتن نامه عاشقانه، روش نوشتن نامه اداری، موضوع انشای بچه‌شان «علم بهتر است یا ثروت» و خیلی چیز دیگر را گوگل می‌کردند تا با چند حرکت روی صفحه کلید کامپیوترشان تمام مطالب را کپی کنند و خودشان را راحت کنند. خاطره دور آن سال‌ها هنوز یادم نرفته بود. آیا قرصی جادویی وجود دارد؟ آیا با  اطمینان می‌شود گفت چنین چیزی وجود ندارد و باید مثل بچه آدم بنشینیم و درس بخوانیم و بنویسیم؟ یا در زیر این آسمان پهناور و روی این کره خاکی هیچ چیز عجیب و غیر ممکن نیست؟ جوابش را نمی‌دانستم ولی یک چیز برایم روشن بود. سرمایه یک نویسنده «کلمات» است و خودش. اگر هم دنبال راهی جادویی برای نوشتن باشیم باید از جنس کلمات باشد.

تجربه من در مواجهه با تولیدکننده‌های مختلفی که می‌خواستند خودشان و کالایشان را معرفی کنند پنجره تازه‌ای در نوشتن باز کرد. تولیدکننده‌هایی که در بازار اجتماعی سلام (باسلام) می‌خواهند کالایشان را معرفی کنند ناچار به نوشتن هستند. چون نشسته‌اند در غرفه مجاز‌ی‌شان و راه ارتباط‌شان با مشتری‌ها عکس محصول و توضیح متنی است. تولید کننده در جزیره قشم است و خریدار در تربت جام. یکی در شرق و دیگری در غرب. مغازه‌ای نیست که نشسته باشد پشت دخل و از خواص بی نظیر مواد غذایی، محصولات عطاری، پوشاک، صنایع دستی، لوازم خانگی و یا محصولات فرهنگی‌اش برای مشتری‌اش تعریف کند. ولی در عوض برای معرفی خودش و محصولش 32 حرف الفبا دارد و بی نهایت کلمه. کلماتی که با آنها می‌شود توضیح روشن و واضحی از خودش و محصولش بدهد و مخاطبش را شیدا کند.

 یک مخاطب شیدا که به صورت پایدار مشتری محصولش باقی بماند. آن وقت دیگر برای مشتری، روغن زیتونی که خریده است فقط یک روغن زیتون باکیفیت نیست. علاوه بر کیفیت و خواصی که روغن زیتون دارد مشتری می‌داند روغن را از مزرعه‌ای خریده است که یکی از بزرگ‌ترین مزرعه های کشت و صنعت در زمینه زیتون است. می‌داند صاحب این مزرعه و فروشنده این روغن زیتون‌ها، گونه‌ی جدیدی از زیتون را کشف کرده است. مقاوم‌ترین درخت زیتون در برابر سرما به نام طوبی. یا مثلا می‌داند دمنوشی که خریده‌اند فقط و فقط یک دمنوش نیست. بلکه مال ثریا حسین بگی است که اعتقاد دارد دمنوش‌ها خیلی مفیدتر و بی ضررتر از روش‌های شیمیایی امروزی است. می‌داند قلاب بافی‌ها و دستباف‌هایی که خریده از راحله سادات مکی و هنرمندی است که خودش مدرس هنر است و دستی هم در شعر دارد. گردنبند گلدوزی شده‌ای که خریده مال سه دوست جوان است که از بس دوستی‌شان عمیق است حرف اول اسم‌هایشان را گذاشته‌اند روی گروه هنری‌شان. همه‌ی این‌ها باعث می‌شود کالایی که به دستش رسیده هویت داشته باشد و با آن رابطه برقرار کند.

تا اینجا به نظرم مساله واضح و روشن است. فقط مساله اینجاست که تولیدکننده آنقدر به محصولات و خاطراتش نزدیک است که وقتی از او بخواهی برایت توضیح بدهد نیازی به توضیح نمی‌بیند. چون همه چیز برای خودش مثل روز روشن و بدیهی است. از اینکه چطور وارد این کار شده؟ چرا وارد این کار شده؟ چه چیزی تولید می‌کند؟ چطور محصولش را تولید می‌کند؟ چه کاربردهایی دارد و روش مصرفش چطور است؟ همه این سوالات مثل روز برایش روشن است و همین مساله باعث می‌شود گاهی به اشتباه بیفتد. خیال کند مشتری‌اش هم همه‌ی اینها را می‌داند و مثلا نیازی نیست برایش توضیح دهد که چرم شترمرغ یک سوم چرم گاو ضخامت دارد ولی نسبت به آن سه برابر مقاومت دارد. آن وقت من به عنوان یک مشتری معمولی تنها تفاوتی که می‌توانستم بین‌شان قائل شوم این است که این چرم شترمرغ است و این یکی از چرم گاو. بعد که خیلی اتفاقی سوالی در مورد چرم می‌پرسیدم با دریایی از اطلاعات مواجه می‌شدم. اصلا چرا چرم؟ چرم چیست؟ چطور شد بشر به فکر ساختنش افتاد؟ شمای تولیدکننده چرا چرم و چرم‌سازی را انتخاب کردی؟ چطور چرم را می‌سازند؟ چرم طبیعی و چرم مصنوعی چه فرقی با هم دارند؟ چرا تولیدکننده از کنار این همه خاصیت و برتری محصولات چرمی‌اش به این سادگی گذشته است و برای من مخاطب توضیحی ننوشته است؟ در حالی که می‌تواند همه این اطلاعات را با جواب چند سوال ساده و نوشتنش به مخاطبش بدهد. درست است. راه جادویی‌اش همین است. همین حروف ساده الفبایی که ابزار یک نویسنده است. آن هم نه تمام 32 حرفش. فقط یکی از آن حرف‌ها. چ. این چ می‌تواند جادو کند. چطور؟ چیست؟ چگونه؟ چرا؟

شاهدش هم همین تولیدکننده‌هایی است که با جواب دادن به سوالاتی که با (چ) شروع می‌شوند کلی قصه و ماجرا برایمان تعریف کرده‌اند و از محصول‌شان برایمان گفته‌اند. فقط چند مثال کوچولو برایتان می‌زنم که چگونه با یکی از کلمات سوالی که با چ شروع می‌شود (چطور)، تولیدکننده‌ها از خودشان گفته‌اند.

چطور شد وارد این کار شدی؟

* من به طور کاملا اتفاقی با کانالی آشنا شدم که عروسک سازی رو آموزش می‌داد. بعد از اینکه دوره کاملشو دیدم سعی کردم عروسکایی تولید کنم که فرهنگمو به همه جای دنیا نشون بده. ( الهام سوادکوه هستم، غرفه عروسک‌های گشتاهنر...

* من رشته کشاورزی را قبل از دیپلم با علاقه انتخاب کردم. تحصیلاتم را با علاقه دنبال کردم. کارم را هم همین طور. به لطف خدا در دوران بازنشستگی هم در رشته مورد علاقه خودم مشغول به فعالیت شدم. (محمد طباخ شعبانی هستم. غرفه داروهای گیاهی دهکدک...

* من از چهارم ابتدایی از چوب جدا نبودم. یادم می‌آید همیشه یک مُغار داشتم. ولی {با اینکه رشته تحصیلی‌ام هنر نبود و مدت‌ها از این کار دور افتادم} وقتی در سال 84 برای گذراندن خدمت سربازی به اراک آمدم، اتفاقی خوبی افتاد. بهترین اساتید این فن در حجره‌ها بودند و از اقبال خوب ما پسرعمه‌ام هم که قبلاً آموزش نمی‌داد آن سال آموزش منبت داشت و من در اولین دوره آموزش منبتش بودم. (حامد طاهری هستم، غرفه گالری دارن...

اگر بگردم و با این چ جادویی چند غرفه دیگر را بگردم متوجه می‌شوید چطور می‌شود یک تولیدکننده انبوهی از متن‌ها درباره خودش و کارش و کالایش بنویسد. چه شد وارد این کار شدی؟ چه ویژگی‌هایی محصولت دارد؟ چطور این محصول را تهیه می‌کنی؟ چه آرزویی درباره کار و کاسبی‌ات داری؟ و هزار چه، چطور، چگونه، چیست، چرا و ... که با همین "چ" جادویی میشود پرسید و از خودمان و از کارمان نوشت....

20 تیر 1396 نوشته : احمد مدقق دسته : کارگاه ارتقا و بهبود غرفه

نظر شما درباره این محصول
برای ثبت نظرات، نقد و بررسی شما لازم است ابتدا وارد حساب کاربری خود شوید. ( ورود - ثبت نام )